बिसलेरी पाण्याची बाटली इतकी लोकप्रिय कशी झाली? जाणून घ्या ६० वर्षांचा इतिहास, नावामागची गोष्ट आणि यशाचं रहस्य!

Bisleri Water Bottle History: उन्हाळा असो, प्रवास असो किंवा एखादा मोठा कार्यक्रम… पिण्याच्या पाण्याची बाटली घ्यायची म्हटले की अनेकांच्या तोंडी सर्वप्रथम ‘बिसलेरी’ हे नाव येते. भारतात बाटलीबंद पाण्याच्या बाजारपेठेत बिसलेरीने आपली वेगळी ओळख निर्माण केली आहे. पण तुम्हाला माहिती आहे का, या प्रसिद्ध ब्रँडची सुरुवात कशी झाली? एका इटालियन नावाने भारतातील घराघरांत आणि दुकानांमध्ये लोकप्रियता कशी मिळवली? चला जाणून घेऊया बिसलेरीच्या रंजक प्रवासाबद्दल!

बिसलेरी ब्रँडची सुरुवात कधी झाली?

बिसलेरीचा इतिहास इटलीशी संबंधित आहे. या ब्रँडचे नाव इटालियन उद्योजक फेलिस बिसलेरी यांच्या नावावरून पडले.

उपलब्ध वृत्तस्रोतांनुसार, १९६५ मध्ये मुंबईत बिसलेरी ब्रँडअंतर्गत बाटलीबंद पाणी विकण्यास सुरुवात झाली. त्या काळात आजच्यासारखे बाटलीबंद पाणी सर्वसामान्यांच्या दैनंदिन जीवनाचा भाग नव्हते. सुरुवातीला या पाण्याची विक्री प्रामुख्याने मुंबईतील महागड्या हॉटेल्स आणि रेस्टॉरंट्समध्ये केली जात होती.

त्यावेळी काचेच्या बाटल्यांमध्ये साधे आणि कार्बोनेटेड अशा दोन प्रकारचे पाणी उपलब्ध होते.

१९६९ मध्ये पार्ले समूहाने घेतली मोठी जबाबदारी

बिसलेरीच्या इतिहासातील महत्त्वाचा टप्पा म्हणजे १९६९ हे वर्ष.

याच वर्षी रमेश चौहान आणि पार्ले समूहाशी संबंधित व्यावसायिकांनी बिसलेरी ब्रँड ताब्यात घेतला. त्या काळात पार्ले समूहाची ओळख शीतपेयांच्या व्यवसायात होती.

सुरुवातीला बिसलेरीकडे प्रामुख्याने सोडा आणि शीतपेयांच्या व्यवसायाच्या दृष्टीने पाहिले जात होते. मात्र, पुढील काळात बाटलीबंद पाण्याच्या व्यवसायात मोठी संधी असल्याचे लक्षात आले.

त्यानंतर बिसलेरीने भारतातील बाटलीबंद पाण्याच्या बाजारपेठेत आपले स्थान मजबूत करण्यास सुरुवात केली.

बिसलेरी लोकप्रिय कशी झाली?

बिसलेरीच्या लोकप्रियतेमागे अनेक कारणे आहेत. त्यातील महत्त्वाचे कारण म्हणजे ब्रँडची ओळख, वितरण व्यवस्था आणि जाहिरात.

१. शुद्धतेवर आधारित ब्रँडची ओळख

बाटलीबंद पाणी खरेदी करताना ग्राहकांना पाण्याच्या गुणवत्तेबाबत विश्वास हवा असतो. बिसलेरीने आपल्या जाहिरातींमध्ये शुद्धता आणि सुरक्षिततेवर भर दिला.

‘Pure and Safe’ या संदेशाशी जोडलेल्या जाहिरात मोहिमांमुळे ब्रँडची ओळख अधिक मजबूत झाली.

२. सहज उपलब्धता

एखादा ब्रँड लोकप्रिय होण्यासाठी तो ग्राहकांना सहज उपलब्ध असणे आवश्यक असते.

बिसलेरीने वितरक आणि वाहतूक व्यवस्थेच्या माध्यमातून विविध बाजारपेठांमध्ये आपली उपस्थिती वाढवली. त्यामुळे किराणा दुकाने, हॉटेल्स, प्रवासाच्या ठिकाणी आणि इतर विक्री केंद्रांमध्ये या ब्रँडची उपलब्धता वाढण्यास मदत झाली.

३. वेगवेगळ्या आकारांच्या बाटल्या

ग्राहकांच्या गरजा लक्षात घेऊन बिसलेरीने विविध आकारांमध्ये बाटल्या उपलब्ध केल्या.

लहान बाटल्यांपासून ते मोठ्या बाटल्या आणि घर किंवा कार्यालयात वापरल्या जाणाऱ्या मोठ्या पाण्याच्या कॅनपर्यंत विविध पर्याय उपलब्ध झाल्याने ग्राहकांना आपल्या गरजेनुसार निवड करणे सोपे झाले.

४. जाहिरात आणि ब्रँडिंग

बिसलेरीने जाहिरातींच्या माध्यमातून ग्राहकांच्या मनात वेगळी ओळख निर्माण केली.

पाण्यासारख्या दैनंदिन गरजेच्या उत्पादनासाठी स्वतंत्र ब्रँड तयार करणे आणि त्या ब्रँडवर ग्राहकांचा विश्वास निर्माण करणे ही कंपनीच्या यशातील महत्त्वाची बाब ठरली.

५०० मिलीच्या बाटलीने बदलला बाजाराचा अनुभव

लहान आकाराच्या पाण्याच्या बाटल्यांमुळे ग्राहकांना प्रवासात आणि बाहेर असताना पाणी सोबत ठेवणे सोपे झाले.

उपलब्ध व्यावसायिक वृत्तांनुसार, १९९५ मध्ये बिसलेरीने ५०० मिलीची बाटली बाजारात आणली. या प्रकारच्या पॅकेजिंगमुळे वैयक्तिक वापरासाठी बाटलीबंद पाण्याची सोय अधिक वाढली.

यानंतर बाटलीबंद पाणी केवळ महागड्या हॉटेल्सपुरते मर्यादित न राहता दैनंदिन वापरातील उत्पादन बनण्याच्या प्रवासाला चालना मिळाली.

बिसलेरी आणि भारतातील बाटलीबंद पाण्याची बाजारपेठ

भारतामध्ये बाटलीबंद पाण्याची बाजारपेठ वाढत गेली, तसतशी स्पर्धाही वाढली. किंगफिशर नव्हे, तर किन्ले, अ‍ॅक्वाफिना आणि इतर अनेक ब्रँड्सनी या बाजारात आपले स्थान निर्माण केले.

मात्र, बिसलेरीने आपली जुनी ओळख, वितरण व्यवस्था आणि ब्रँडची लोकप्रियता यांच्या जोरावर स्पर्धेत महत्त्वाचे स्थान टिकवून ठेवले.

‘बिसलेरीची बाटली द्या’ असे अनेक ग्राहक थेट म्हणतात. काही ठिकाणी बाटलीबंद पाणी मागताना ‘बिसलेरी’ हा शब्द सर्वसाधारणपणे वापरला जातो. ही ब्रँडच्या लोकप्रियतेची एक महत्त्वाची खूण आहे.

मात्र, ग्राहकांनी प्रत्यक्षात बिसलेरीच खरेदी केली आहे की दुसऱ्या ब्रँडचे पाणी, हे बाटलीवरील नाव तपासून निश्चित करावे.

आज बिसलेरी किती मोठी कंपनी आहे?

बिसलेरी इंटरनॅशनलच्या अधिकृत वेबसाइटनुसार, कंपनीच्या वितरण व्यवस्थेमध्ये देशभरातील उत्पादन प्रकल्प, वितरक आणि वाहतूक वाहनांचा समावेश आहे. कंपनीने आपल्या वेबसाइटवर १३० कार्यरत उत्पादन प्रकल्प, ५,९८० वितरक आणि ८,२७० वितरण ट्रक अशी आकडेवारी नमूद केली आहे.

हे आकडे कंपनीने वेबसाइटवर प्रसिद्ध केलेल्या माहितीनुसार आहेत आणि कालांतराने बदलू शकतात.

आज बिसलेरी केवळ पाण्याच्या एका आकाराच्या बाटलीपुरती मर्यादित नाही. विविध आकारांच्या बाटल्या, मोठे पाण्याचे कॅन आणि इतर पेय उत्पादनांच्या माध्यमातून कंपनीने आपला व्यवसाय विस्तारला आहे.

बिसलेरीच्या यशातून काय शिकायला मिळते?

बिसलेरीचा इतिहास व्यवसायाच्या दृष्टीने काही महत्त्वाचे धडे देतो.

• ग्राहकांच्या गरजा ओळखणे.
• उत्पादनाच्या गुणवत्तेवर लक्ष केंद्रित करणे.
• वितरण व्यवस्था मजबूत ठेवणे.
• प्रभावी जाहिरात आणि ब्रँडिंग करणे.
• ग्राहकांना सोयीस्कर पॅकेजिंगचे पर्याय उपलब्ध करून देणे.

या घटकांच्या एकत्रित परिणामामुळे एका ब्रँडला दीर्घकाळ बाजारपेठेत आपली ओळख टिकवून ठेवण्यास मदत होऊ शकते.

निष्कर्ष

बिसलेरीचा प्रवास हा भारतातील बाटलीबंद पाण्याच्या बाजारपेठेतील बदल समजून घेण्यासाठी महत्त्वाचा आहे. १९६५ मध्ये मुंबईत सुरू झालेला हा प्रवास पुढील दशकांमध्ये मोठ्या ब्रँडच्या विकासात बदलला.

आज बिसलेरी हे नाव अनेक भारतीय ग्राहकांसाठी बाटलीबंद पाण्याशी जोडले गेले आहे. उत्पादनाची उपलब्धता, जाहिरात, पॅकेजिंग आणि ब्रँडची ओळख या घटकांनी त्याच्या लोकप्रियतेत महत्त्वाची भूमिका बजावली.

तुम्हाला बिसलेरीचा हा इतिहास माहिती होता का? तुमचे मत कमेंटमध्ये नक्की सांगा!

स्रोत: बिसलेरीची अधिकृत वेबसाइट आणि ब्रँडच्या इतिहासावरील प्रकाशित व्यावसायिक वृत्तलेख.