जालना | मराठवाडा न्यूज
महाराष्ट्रातील मराठवाडा प्रदेशाला प्राचीन इतिहास आणि धार्मिक परंपरेचा मोठा वारसा लाभला आहे. याच ऐतिहासिक वारशातील एक महत्त्वाचे धार्मिक स्थळ म्हणजे जालना जिल्ह्यातील अंबड तालुक्यात असलेला डोणगाव येथील मजार-ए-मौलाई नूरुद्दीन साहेब दर्गा. दाऊदी बोहरा समाजासाठी हे स्थळ विशेष धार्मिक आणि ऐतिहासिक महत्त्वाचे मानले जाते.
९५० वर्षांपूर्वीचा इतिहास!
उपलब्ध ऐतिहासिक माहितीनुसार, मौलाई नूरुद्दीन साहेब हे दाऊदी बोहरा समाजाच्या दावतशी संबंधित एक महत्त्वाचे धार्मिक व्यक्तिमत्त्व होते. जालना जिल्ह्याच्या अधिकृत पर्यटनविषयक संकेतस्थळानुसार, त्यांनी इजिप्तमधील कैरो येथे शिक्षण घेतले आणि त्यानंतर इस्लामी हिजरी सन ४६७ मध्ये भारतात येऊन दख्खन प्रदेशात धार्मिक कार्य केले. हा काळ साधारणपणे इ.स. १०७४ च्या आसपासचा मानला जातो.
याच ऐतिहासिक पार्श्वभूमीमुळे डोणगाव येथील या धार्मिक स्थळाचा संबंध सुमारे नऊ ते दहा शतकांपूर्वीच्या इतिहासाशी जोडला जातो.
कोण होते मौलाई नूरुद्दीन साहेब?
मौलाई नूरुद्दीन साहेब यांना दाऊदी बोहरा दावतचे भारतातील प्रतिनिधी अर्थात ‘वली अल-हिंद’ म्हणून ओळखले जाते. येमेनमधील धार्मिक नेतृत्वाकडून त्यांच्यावर भारतात दावतचे कार्य करण्याची जबाबदारी सोपवण्यात आली होती, अशी माहिती जालना जिल्ह्याच्या अधिकृत संकेतस्थळावर नमूद आहे.
त्यांनी दख्खन प्रदेशात धार्मिक कार्य केले. त्यांच्या स्मरणार्थ डोणगाव येथे असलेली मजार आजही भाविकांसाठी श्रद्धेचे महत्त्वाचे स्थान आहे.
डोणगाव येथेच आहे ऐतिहासिक मजार
जालना जिल्ह्यातील अंबड तालुक्यातील डोणगाव येथे ही मजार स्थित आहे. जिल्ह्याच्या अधिकृत पर्यटन माहितीनुसार, मौलाई नूरुद्दीन साहेब यांचे निधन याच ठिकाणी झाले.
या मजारला भेट देण्यासाठी दाऊदी बोहरा समाजातील भाविक विविध भागांतून येतात. धार्मिक श्रद्धेबरोबरच या स्थळाला मराठवाड्याच्या ऐतिहासिक आणि सांस्कृतिक वारशातही महत्त्वाचे स्थान आहे.
उर्स आणि धार्मिक परंपरा
मौलाई नूरुद्दीन साहेब यांच्या स्मरणार्थ उर्स साजरा केला जातो. या काळात भाविक मजारला भेट देऊन प्रार्थना करतात आणि श्रद्धा व्यक्त करतात.
डोणगाव दर्गा हा केवळ धार्मिक स्थळ नसून, अनेक पिढ्यांपासून जपल्या जाणाऱ्या परंपरेचे प्रतीक आहे. या स्थळाचा इतिहास जाणून घेतल्याने मराठवाड्यातील विविध धार्मिक समुदायांच्या ऐतिहासिक योगदानाची माहिती मिळते.
डोणगाव दर्ग्याला कसे पोहोचाल?
डोणगाव हे जालना जिल्ह्यातील अंबड तालुक्यात आहे. जिल्ह्याच्या अधिकृत पर्यटन संकेतस्थळानुसार, डोणगाव हे पैठण परिसरातील पाचोडपासून सुमारे दोन किलोमीटर अंतरावर आहे. पाचोड येथून रिक्षा, शेअर रिक्षा आणि बसने डोणगावला जाता येते.
निष्कर्ष
डोणगाव येथील मजार-ए-मौलाई नूरुद्दीन साहेब दर्ग्याचा इतिहास साधारणपणे ९५० वर्षांपूर्वीच्या काळाशी जोडला जातो. इ.स. १०७४ च्या आसपास भारतात आलेल्या मौलाई नूरुद्दीन साहेब यांच्या धार्मिक कार्याच्या स्मृती या स्थळाशी संबंधित आहेत. त्यामुळे हा दर्गा दाऊदी बोहरा समाजासाठी श्रद्धेचे आणि मराठवाड्याच्या ऐतिहासिक वारशाचे महत्त्वाचे केंद्र ठरतो.
संपादक : आदित्य चंद्रमणी वणे
मराठवाडा न्यूज